15 Tháng Mười Một 2018

Người chuyển giới: Cần sự nhân văn và được pháp luật bảo vệ( Bài 2) Người chuyển giới vẫn đang sống ở bên lề

Thứ Ba 30/10/2018 | 05:40 GMT+7

VHO- Trong những năm gần đây, sự hiện diện của người chuyển giới tại Việt Nam đang ngày một rõ rệt; ước tính có khoảng 300.000- 500.000 người chuyển giới. Nhưng những rào cản pháp lý, cùng sự phân biệt đối xử đã đẩy người chuyển giới phải sống bên lề xã hội.

Long hồi nhỏ (áo trắng) và Nguyễn Vũ Hà Anh của hiện tại

 

Phá bỏ rào cản để được là "chính mình"

Nguyễn Vũ Hà Anh năm nay 21 tuổi (quê Bắc Giang, sinh viên trường ĐH nghệ thuật quân đội) đã trải qua những ngày tháng bức bối khi phải sống trong hình hài một người con trai. Tên khai sinh của Hà Anh là Nguyễn Duy Long, nhà có hai anh em trai, nhưng Long từ nhỏ đã thấy mình khác với người anh em của mình. Long chỉ thích chơi với bạn gái, không chơi trò chơi nam, hay bị các bạn trêu chọc là “BĐ”... Đến khi học cấp III, Long bắt đầu thay đổi cách ăn mặc bằng những bộ đồ unisex (không phân biệt giới tính), từ đó,Long cảm thấy cuộc sống dễ chịu hơn.

Sau khi đỗ đại học, Long chuyển ra Thủ đô sinh sống, từ đây, cuộc sống trong cơ thể một cô gái bắt đầu, trước hết ở tên gọi là Nguyễn Vũ Hà Anh. Sau đó, cô thay đổi ngoại hình, để tóc dài và trang điểm sinh hoạt như con gái bình thường, kể cả ở trên lớp hay ở nhà. Suốt năm học thứ nhất, cô không dám về thăm bố mẹ. Đến Tết âm lịch năm 2016, Hà Anh gọi  điện về cho mẹ, thú nhận về những thay đổi của mình và xin phép bố mẹ được về quê ăn Tết. Cũng giống như các bậc phụ huynh khác, mẹ của Hà Anh bị sốc và la mắng cô, vặn hỏi tại sao như thế, bao lâu rồi, về nhà sẽ bị họ hàng, làng xóm cười chê...

Hà Anh nhớ lần đầu tiên về nhà sau khi thay đổi ngoại hình là mẹ bắt đi cắt tóc, dỗ dành con bỏ hết đồ con gái và mua đồ nam đẹp cho... Cái Tết đó là một kỷ niệm buồn nhất của cô vì bị bố mẹ bắt ở nhà, không cho đi đâu, lên họ hàng nội ngoại cũng bị xa lánh, kỳ thị, không cho trẻ  đến gần... Bố Hà Anh là người luôn đặt nặng vấn đề con trai phải lấy vợ sinh con nối dõi nên bắt cô thay đổi lại, nếu không sẽ không cho đi học. "Dù vậy em vẫn kiên định theo mong muốn của mình, em chỉ biết khóc và nói với bố mẹ không hiểu mình. Bây giờ thì gia đình cũng bắt đầu chấp nhận hình hài mới của em", Hà Anh chia sẻ.

Hầu hết những người chuyển giới đều trải qua thời kỳ đầu "được sống là chính mình" một cách khó khăn như vậy. Nhưng cuộc sống còn vất vả, khó khăn hơn ở phía trước khi còn thiếu những cơ sở pháp lý để hỗ trợ người chuyển giới được công nhận như một công dân bình thường. Dù Hiến pháp năm 2013 đã công nhận người chuyển giới có quyền con người như một công dân bình thường, nhưng khoảng trống pháp lý liên quan chính là rào cản để thực hiện điều đó.

Một nghiên cứu về người chuyển giới nữ sinh sống và làm việc tại TP HCMcho thấy 45% bị từ chối việc làm do phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới. Điều này phần nào giải thích cho thực tế chỉ có 4% những người tham gia khảo sát có việc làm ở khu vực chính thức (có hợp đồng lao động và được hưởng các chế độ, lợi ích của người lao động) và có tới 13% kiếm sống bằng nghề mại dâm. 

Tình trạng bị lạm dụng tình dục và bạo lực trong cộng đồng chuyển giới cũng ở mức đáng báo động. 23% cho biết đã bị buộc phải quan hệ tình dục, và 16% đề cập rằng đã bị bạo lực tình dục. Ngoài ra, 83% người được hỏi chia sẻ là bị chế giễu bởi vì họ là người chuyển giới. Tuy nhiên, những con số kể trên chưa thể phản ánh đầy đủ về bức tranh cộng đồng chuyển giới ở Việt Nam do chưa đề cập đến cộng đồng người chuyển giới nam,  những người chuyển giới chưa lộ diện và chưa đến độ tuổi thành niên. 

Vẫn còn chờ Luật

Nguyễn Hoàng Mai Châu (chuyển giới nữ) và Chu Thanh Hà (chuyển giới nam)

 

Thái Lan vẫn được xem là thiên đường của người chuyển giới, nhưng thực tế trớ trêu là, luật pháp Thái Lan lại chưa công nhận người chuyển giới và việc phẫu thuật chuyển giới tại Thái Lan là bất hợp pháp. Tuy vậy, rất nhiều người Việt đã đổ xô sang đó để thực hiện phẫu thuật, tạo hình chuyển giới trái phép vì ở Việt Nam không có một cơ sở, bác sĩ nào thực hiện điều này, thậm chí chỉ là tiêm hoóc môn. "Chi phí tiêm hoặc uống hoóc môn từ vài trăm nhìn đến hàng triệu, ngoài ra còn có chi phí phát sinh, thăm khám, thuốc… Nếu phẫu thuật giới tính, cắt bỏ, tạo hình ngực từ 50 – 100 triệu. Mặc dù cơ sở phẫu thuật ở Thái Lan cũng là "chui", nhưng đã hình thành đại lý tại Việt Nam làm dịch vụ đưa người chuyển giới sang Thái Lan phẫu thuật. Chi phí chuyển giới tính thay đổi bộ phận sinh dục từ 100 triệu – tỉ đồng, nhưng không phải ai cũng thực hiện và có người phẫu thuật đến 7 – 8 lần để tạo hình", Chu Thanh Hà- người chuyển giới nam chia sẻ.

Cho biết thêm về cơ sở phẫu thuật tại Thái Lan, chị Nguyễn Hoàng Mai Châu - Trưởng điều phối người chuyển giới thông tin, đó không phải là một bệnh viện mà là một phòng khám, chuyên phẫu thuật cho người Việt Nam. Phẫu thuật chuyển giới nữ từ 150 – 400 triệu đồng. Nhưng với chi phí 150 triệu thì sau khi hồi tỉnh phải tự đi về khách sạn luôn, không được  ở lại phòng khám chờ hồi sức. Nhà trọ cách cơ sở khám vài trăm mét, nên các bệnh nhân thường tự đi bộ về,  có bạn bị ngất khi đang đi trên đường. 

Hoạt động trong cộng đồng người chuyển giới 10 năm nay, chị Mai Châu cho biết, người chuyển giới gặp rất nhiều trở ngại, sau khi phẫu thuật hoặc sử dụng hoóc môn.Bởi vì hiện nay đa số các cơ sở y tế từ chối thực hiện chuyên môn vì không được phép; có một vài cở sở tư nhân nhận làm nhưng với giá rất đắt nên người chuyển giới thường truyền miệng nhau sử dụng thuốc trôi nổi, tự thực hiện việc tiêm hoóc môn mà không được tư vấn, hỗ trợ từ các bác sĩ nên có nhiều rủi ro, không ít trường hợp tử vong vì sốc thuốc.

Bà Đinh Thị Thu Thủy (Bộ Y tế) chia sẻ về Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính

 

Bà Đinh Thị ThuThủy (Vụ Pháp chế, Bộ Y tế) cho biết, cho đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào về chất lượng cuộc sống của người chuyển giới sau phẫu thuật. Mặc dù Bộ Luật Dân sự sửa đổi năm 2015 đã thừa nhận quyền của người chuyển đổi giới tính, nhưng đến nay chưa có vưn bản quy phạm pháp luật, chưa có các quy định cụ thể về các quyền ở các lĩnh vực khác nhau của người chuyển đổi giới tính. Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Luật Chuyển đổi Giới tính để trình Quốc hội và dự kiến sẽ ban hành trong năm 2019 hoặc 2020. "Theo đó, người chuyển giới được tư vấn, hỗ trợ về tâm lý, y tế trước, trong và sau khi thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; Được tôn trọng, bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật cá nhân và các quyền riêng tư khác của người chuyển đổi giới tính; Được bảo đảm quyền học tập, lao động và hòa nhập gia đình, xã hội sau khi thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính; Không bị bắt buộc phải triệt sản khi phẫu thuật trừ trường hợp tự nguyện; Được bảo đảm các quyền khác theo quy định của Hiến pháp và pháp luật", bà Thủy nói.

Tuy nhiên, trong khi chờ Luật được ban hành thì người chuyển giới vẫn đứng bên lề xã hội với sự kỳ thị, không có cơ sở pháp lý để chuyển đổi giấy tờ, không xin được việc làm phù hợp với trình độ, việc sử dụng hoóc môn, phẫu thuật chuyển giới vẫn là phi pháp...

Thảo Lam

 

 

Print
«Tháng Mười Một 2018»
T2T3T4T5T6T7CN
29
30
31
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15161718
19202122232425
262728293012
3456789

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Tổng Biên tập: CHU THỊ THU HẰNG
Phó tổng Biên tập: LƯƠNG TRUNG HIẾU
Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM
Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2018 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa
Back To Top